<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD Journal Publishing DTD v3.0 20080202//EN"
                         "journalpublishing3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="3.0" xml:lang="es"
    xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"
    xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
    <front>
        <journal-meta>
            <journal-id journal-id-type="publisher-id">Collectanea Botanica</journal-id>
            <journal-title-group>
                <journal-title xml:lang="es">Collectanea Botanica</journal-title>
                <abbrev-journal-title xml:lang="es">collectbot</abbrev-journal-title>
            </journal-title-group>
            <issn pub-type="epub">0010-0730</issn>
            <publisher>
                <publisher-name>Consejo Superior de Investigaciones Científicas</publisher-name>
            </publisher>
        </journal-meta>
        <article-meta>
            <article-id pub-id-type="publisher-id">collectbot.2017.v36.002</article-id>
            <article-id pub-id-type="doi">http://dx.doi.org/10.3989/collectbot.2017.v36.002</article-id>
            <article-categories>
                <subj-group subj-group-type="heading">
                    <subject>ARTÍCULO</subject>
                </subj-group>
            </article-categories>
            <title-group>
                <article-title>
                    Primera cita de <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> (DC.) F. M. Knuth en la península ibérica</article-title>
                <trans-title-group xml:lang="en">
                    <trans-title>
                       First report of<italic> Cylindropuntia kleiniae</italic> (DC.) F. M. Knuth from the Iberian Peninsula</trans-title>
                </trans-title-group>
                <alt-title alt-title-type="running-head">
                    Primera cita de <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> (DC.) F. M. Knuth en la península ibérica
                </alt-title>
            </title-group>
            <contrib-group>
                <contrib contrib-type="author" corresp="yes"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <name name-style="western">
                        <surname>GUILLOT</surname>
                        <given-names>D.</given-names>
                    </name>
                </contrib>
                <aff id="U1">c. La Pobleta, 7, ES-46118 Serra, España</aff>
            </contrib-group>
            <author-notes>
                <corresp id="cor1">email:<email
                        xlink:href="dguillot_36@hotmail.com"
                        xlink:type="simple"
                        xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">dguillot_36@hotmail.com
</email>				ORCID iD: <ext-link
                        ext-link-type="uri"
                        xlink:href="http://orcid.org/0000-0002-1122-9762"
                        xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">http://orcid.org/XXXX-XXXX-XXXX-XXXX</ext-link>
                </corresp>
            </author-notes>
            <pub-date pub-type="epub">
                <day>05</day>
                <month>04</month>
                <year>2017</year>
            </pub-date>
            <pub-date pub-type="collection">
                <year>2017</year>
            </pub-date>
            <volume>36</volume>
            <issue>1</issue>
            <elocation-id content-type="doi">10.3989/collectbot.2017.v36.002</elocation-id>
            <history>
                <date date-type="received">
                    <day>10</day>
                    <month>06</month>
                    <year>2014</year>
                </date>
                <date date-type="accepted">
                    <day>16</day>
                    <month>06</month>
                    <year>2016</year>
                </date>
            </history>
            <permissions>
                <copyright-statement>© 2017 Institut Botànic de Barcelona y CSIC</copyright-statement>
                <copyright-year>2017</copyright-year>
                <license license-type="open-access"
                    xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/es/deed.en"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <license-p>This is an open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (CC BY) Spain 3.0.</license-p>
                </license>
            </permissions>
            <abstract xml:lang="es">
                <title>RESUMEN</title>
                <p>
                    <sc>
                       Primera cita de <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> (DC.) F. M. Knuth en la península ibérica.</sc>— Se cita por vez primera en la península ibérica <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic>.</p>
            </abstract>
            <trans-abstract xml:lang="en">
                <title>ABSTRACT</title>
                <p>
                    <sc>First report of<italic> Cylindropuntia kleiniae</italic> (DC.) F. M. Knuth from the Iberian Peninsula</sc>.—<italic> Cylindropuntia kleiniae </italic>is recorded for the first time from the Iberian Peninsula.</p>
            </trans-abstract>
            <kwd-group xml:lang="es">
                <title>Palabras clave:</title>
                <kwd>
                    <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic>
                </kwd>
                <kwd>flora alóctona</kwd>
                <kwd>península ibérica</kwd>
            </kwd-group>
            <kwd-group xml:lang="en">
                <title>Key words:</title>
                <kwd>alien flora</kwd>
                <kwd>
                    <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic>
                </kwd>
                <kwd>Iberian Peninsula</kwd>
            </kwd-group>
        </article-meta>
    </front>
    <body>
        <sec id="S1">
            <title>1</title>
            <p>Se cita por primera vez como alóctona en la península ibérica la especie<italic> Cylindropuntia kleiniae </italic>(DC.) F. M. Knuth &gt;(≡<italic>Opuntia kleiniae</italic> DC.).</p>

            <p>España, Valencia: Olocau, Pla de la Torre, UTM 30S YJ1393, 200 m, margen de camino, en la pendiente a un barranco, 15.01.2013, <italic>D. Guillot</italic> (BC 955800). <xref
                    ref-type="fig" rid="F0001">1</xref>
            </p>
            <!-- FIGURA 1 -->
            <fig id="F0001" orientation="portrait" position="float">
                <label>Figura 1</label>
                <caption>
                    <title>
                        <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> en Olocau (Valencia): (A) y (C), detalle de los tallos, aréolas, glóquidas y espinas; (B), aspecto general de la planta.
                    </title>
                </caption>
                <graphic orientation="portrait" position="float"
                    xlink:href="../images/F1.jpg" xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"/>
            </fig>

            <p>El comúnmente denominado cardoncillo, tasajillo o tasajo es una planta suculenta nativa del desierto de Chihuahua, de Nuevo México y Texas en Estados Unidos, y de los estados de Coahuila, Chihuahua, Durango y Nuevo León, en México (<xref
                    ref-type="bibr"
                    rid="CIT01">Anderson, 2001</xref>). En su rango de distribución natural, <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> coloniza pisos de jarilla-mesquite, en laderas rocosas de piedra caliza, en altitudes de 800-1800 m (<xref
                    ref-type="bibr"
                    rid="CIT05">Pinkava, 2003</xref>). En el oeste de Texas y el norte de México, forma híbridos con <italic>C. leptocaulis</italic> (DC.) F. M. Knuth, denominados <italic>C.</italic> × <italic>antoniae</italic> P. V. Heath, con grados de variación morfológica. En el norte de México, <italic>C. kleiniae</italic> hibrida con <italic>C. imbricata</italic> (Haw.) F. M. Knuth var. <italic>imbricata</italic>. De hecho, la misma <italic>Cylindropuntia kleiniae</italic> podría ser de origen híbrido (<xref
                    ref-type="bibr" rid="CIT05">Pinkava, 2003</xref>).</p>

            <p>Esta especie no se encuentra incluida en trabajos de catalogación de la flora alóctona valenciana (<xref
                    ref-type="bibr" rid="CIT03">Guillot <italic>et al</italic>., 2009<italic>a</italic>
                </xref>; <xref ref-type="bibr"
                    rid="CIT07">Sanz-Elorza <italic>et al</italic>., 2011</xref>), en los trabajos de catalogación de la flora cultivada en la provincia de Valencia (<xref
                    ref-type="bibr" rid="CIT04">Guillot <italic>et al</italic>., 2009<italic>b</italic>

                </xref>), ni en el catálogo de la flora alóctona española (<xref
                    ref-type="bibr" rid="CIT06">Sanz-Elorza <italic>et al</italic>., 2004</xref>). </p>
            <p>Según la descripción de Anderson (<xref ref-type="bibr"
                    rid="CIT01">2001</xref>), se trata de un arbusto con ramificación abierta de 0,5-2,5 m de altura, con segmentos del tallo de 4-20 cm de longitud y 0,6-1,2 cm de diámetro, con tubérculos; aréolas con lana amarilla, oscureciéndose con la edad, ovales; glóquidas amarillas, de 0,5-2,5 mm de longitud; espinas 1-4 en la mayoría de las aréolas, en ocasiones ausentes, no oscureciendo los tallos, aciculiformes, de color amarillo a gris con ápices claros, rectas o ligeramente curvadas, de 1-3 cm de longitud; flores verdosas en la base, rojo o magenta en la zona superior y frutos obovoides a cilíndricos, carnosos, inermes, de color verde, pasando a rojo, de 1,3-3,4 cm de longitud y 1-2 cm de diámetro. Se diferencia claramente de la mayoría de táxones congenéricos citados en la península ibérica (<xref
                    ref-type="table" rid="T1">Tabla 1</xref>) por el diámetro de los artículos (0,6-1,2 cm), pudiendo coincidir en este carácter con <italic>C. bigelovii</italic> (Engelm.) F. M. Knuth (1-2 cm) y <italic>C. </italic>×<italic> tetracantha</italic> (Toumey) F. M. Knuth (10-15 mm), pero difiriendo claramente de la primera, entre otros caracteres, en el número de espinas (1-4 en <italic>C. kleiniae</italic>, 6-8 en <italic>C. bigelovii</italic>) y de la segunda en caracteres como el color de las glóquidas (amarillo en <italic>C. kleiniae</italic>, marrón en <italic>C. </italic>×<italic> tetracantha</italic>) y la presencia de espinas cortas en el fruto, en <italic>C. </italic>×<italic> tetracantha</italic>. </p>
            <!-- INICIO TABLA I -->
            <table-wrap id="T1" orientation="portrait" position="float">
                <label>Tabla 1</label>
                <caption>

                    <title>Principales caracteres morfológicos de los taxones alóctonos del género <italic>Cylindropuntia</italic> presentes en la península ibérica. Datos tomados de Anderson (<xref
                            ref-type="bibr"
                            rid="CIT01">2001</xref>) (excepto para <italic>C. </italic>×<italic> tetracantha</italic>, tomados de <xref
                            ref-type="bibr" rid="CIT02">Britton &amp; Rose, 1919</xref>).
                        <sup>1</sup>.
							</title>
                </caption>
                <table frame="hsides" rules="groups">
                    <thead>
                        <tr>
                            <th colspan="1" rowspan="1"/>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. bigelovii </italic> (Engelm.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. cholla</italic> (F. A. C. Weber) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. fulgida</italic> (Engelm.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. imbricata </italic>(Haw.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. kleiniae </italic> (DC.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. leptocaulis </italic> (DC.) F. M. Knuth 
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. pallida </italic>(Rose) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. prolifera</italic> (Engelm.) F. M. Knuth 
                                </th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. spinosior </italic>(Engelm.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. tunicata </italic>(Lehm.) F. M. Knuth
						</th>
                            <th colspan="1" rowspan="1">
                                <italic>C. </italic>×<italic> tetracantha </italic>(Toumey) F. M. Knuth
						</th>
                        </tr>
                    </thead>
                    <tbody>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color artículos
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verdoso-púrpura a púrpura
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							azul-verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							gris-verde pasando a negruzco
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							gris-verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							gris-verde a purpúreo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							gris-verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verdoso-gris
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verde a purpúreo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verde claro a verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							los jóvenes purpúreos
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Longitud de los artículos
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							4-18 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							6-11 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							6-23 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							8-25 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							4-20 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							20-80 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							10-15 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							4-15 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							5-23 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							5-25 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							los jóvenes 23-30 cm
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Diámetro de los artículos
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-2 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							3-5,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-3,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,5-4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							0,6-1,2 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							3-5 mm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,6-2,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							3,5-5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,3-3,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,5-2,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							los jóvenes 10-15 mm
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color aréolas
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							bronceado a marrón, pasando a gris con la edad 
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							crema, con la edad gris
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							dorado a bronceado
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a bronceado
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							blanco a amarillo, pasando a gris con la edad
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							bronceado
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a bronceado, con la edad más oscuras
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a bronceado con la edad gris
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color glóquidas
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo oscuro
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							oscuras
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo claro
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a rojizo-marrón
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a marrón
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a bronceado, con la edad gris
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo claro
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							marrón claro
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Número de espinas
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							6-8
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							5-16
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							0-18
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							5-30
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-4
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							0-1(3)
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							(1)4-9
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							6-12
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							4-24
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							5-12
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							3-6, generalmente 4
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color de las espinas
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a dorado, pasando a marrón
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							anaranjado-marrón con ápice amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo, con la edad más oscuras
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							plateado a amarillo a rojizo o marrón
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a gris con ápices más claros
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rojizo-marrón 
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a rojizo a gris
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rojizo-marrón a marrón oscuro
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							bronceado a rosado a rojizo-marrón
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1"/>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color de la flor
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillento-verde, amarillo, dorado, bronce, rojo, rosa, magenta
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa claro a oscuro
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa a magenta
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa oscuro a magenta a rojizo-magenta
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verdoso basalmente a rojo o magenta en la zona superior
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo claro a verdoso-amarillo, en ocasiones con ápices rojizos
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa a magenta
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rosa a rojizo-púrpura, bronce-púrpura, amarillo o blanquecino
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo a amarillento-verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verdoso-púrpura
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Color del fruto
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillento-verde o rojizo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							gris-verde
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verde pasando a rojo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							verde, a menudo teñido de púrpura, pasando a amarillo o rojo en la madurez
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							teñido de amarillo con púrpura
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							rojo
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							amarillento-naranja a escarlata
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Espinas en el fruto
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							en la mayoría ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							presentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							ausentes
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							raramente portando unas pocas espinas
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Tamaño del fruto
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2,5-4 cm 
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,7-4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-5,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2,4-4,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,3-3,4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							0,9-1,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,6-1,8 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2,1-3,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-2,5 cm
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Anchura del fruto
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-2 cm  
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,5-3,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,3-4,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-2 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							6-7 mm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,1-1,4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-3,2 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,7-3 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                        </tr>
                        <tr>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
                                <bold>
						  Longitud de las espinas
						</bold>
                            </td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-1,8 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-4,4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							hasta 3,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-3 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1,5-4,5 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							1-4 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							hasta 2 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							—
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							3-6 cm
						</td>
                            <td colspan="1" rowspan="1">
							2-3,5 cm
						</td>
                        </tr>
                    </tbody>
                </table>
            </table-wrap>
        </sec>
    </body>
    <back>
        <ack>
            <title>
                <bold>AGRADECIMIENTOS</bold>
            </title>
            <p>A los doctores E. Dana (Agencia de Medio Ambiente y Agua de Andalucía, División de Sostenibilidad y Medio Ambiente Urbano), P. P. Garcillán (CIBNOR, Instituto Politécnico Nacional, La Paz, B.C.S. México) y J. P. Rebman (San Diego Natural History Museum), por su ayuda para la correcta identificación de esta especie.</p>
        </ack>
        <ref-list>
            <title>REFERENCIAS BIBLIOGRÁFICAS</title>
            <ref id="CIT01">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Anderson</surname>
                            <given-names>E. F.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2001</year>
                    <source>The cactus family</source>
                    <publisher-name>Timber Press</publisher-name>
                    <publisher-loc>Portland</publisher-loc>
                    <comment>
                        <ext-link ext-link-type="uri"
                            xlink:href="http://dx.doi.org/10.5962/bhl.title.46288"
                            xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">http://dx.doi.org/10.5962/bhl.title.46288</ext-link>
                    </comment>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT02">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Britton</surname>
                            <given-names>N. L.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Rose</surname>
                            <given-names>J. N.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>1919</year>
                    <chapter-title>The Cactaceae</chapter-title>
                    <source>Descriptions and illustrations of plants of the cactus family</source>
                    <volume>1</volume>
                    <publisher-name>The Carnegie Institution of Washington</publisher-name>
                    <publisher-loc>Washington</publisher-loc>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT03">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Guillot</surname>
                            <given-names>D.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Laguna</surname>
                            <given-names>E.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Rosselló</surname>
                            <given-names>J. A.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2009a</year>
                    <article-title>Flora alóctona valenciana: familia Cactaceae</article-title>
                    <source>Monografías de la revista Bouteloua</source>
                    <issue>5</issue>
                    <publisher-name>Jolube Consultor y Editor Ambiental</publisher-name>
                    <publisher-loc>Jaca</publisher-loc>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT04">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Guillot</surname>
                            <given-names>D.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Mateo</surname>
                            <given-names>G.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Rosselló</surname>
                            <given-names>J. A.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2009b</year>
                    <article-title>Claves para la flora ornamental de la provincia de Valencia</article-title>
                    <source>Monografías de la revista Bouteloua</source>
                    <issue>1</issue>
                    <publisher-name>Jolube Consultor y Editor Ambiental</publisher-name>
                    <publisher-loc>Jaca</publisher-loc>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT05">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Pinkava</surname>
                            <given-names>D. J.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2003</year>
                    <article-title>Cylindropuntia</article-title>
                    <collab xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">Flora of North America Editorial Committee</collab>
                    <comment>(Eds.)</comment>
                    <source>Flora of North America North of Mexico</source>
                    <issue>4</issue>
                    <publisher-name>Oxford University Press</publisher-name>
                    <publisher-loc>New York &amp; Oxford</publisher-loc>
                    <fpage>103</fpage>
                    <lpage>118</lpage>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT06">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Sanz-Elorza</surname>
                            <given-names>M.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Dana</surname>
                            <given-names>E. D.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Sobrino</surname>
                            <given-names>E.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2004</year>
                    <source>Atlas de las plantas alóctonas invasoras en España</source>
                    <publisher-name>Dirección General para la Biodiversidad</publisher-name>
                    <publisher-loc>Madrid</publisher-loc>
                </element-citation>
            </ref>
            <ref id="CIT07">
                <element-citation publication-type="book"
                    xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
                    <person-group>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Sanz-Elorza</surname>
                            <given-names>M.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Guillot</surname>
                            <given-names>D.</given-names>
                        </name>
                        <name name-style="western">
                            <surname>Deltoro</surname>
                            <given-names>V.</given-names>
                        </name>
                    </person-group>
                    <year>2011</year>
                    <article-title>La flora alóctona de la Comunidad Valenciana</article-title>
                    <publisher-loc>España</publisher-loc>
                    <source>Botanica Complutensis</source>
                    <issue>35</issue>
                    <fpage>97</fpage>
                    <lpage>130</lpage>
                    <comment>
                        <ext-link ext-link-type="uri"
                            xlink:href="http://dx.doi.org/10.5209/rev_BOCM.2011.v35.10"
                            xlink:type="simple" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">http://dx.doi.org/10.5209/rev_BOCM.2011.v35.10</ext-link>
                    </comment>
                </element-citation>
            </ref>
        </ref-list>
    </back>
</article>
